تنزيه آدم عليه السّلام آدم عليه السّلام و نسبت نارواى گمراهى سؤال : از جملهء دستاويزها ، سخن خداوند متعال در سرگذشت آدم عليه السّلام است كه فرمود : وَ عَصى آدَمُ رَبَّهُ فَغَوى « 1 » برخى معتقدند اين آيه در وقوع نافرمانى ، كه جز قبيحى تلقى نمىشود ، صراحت دارد . بخصوص آن‌كه خداوند ، اين عصيان را با فغوى تأكيد كرده است . اين تأكيد ، تصريحى بر وقوع معصيت داشته و « غىّ » در مقابل « رشد » قرار دارد . پاسخ : به اين گروه گفته مىشود : معصيت همان مخالفت با فرمان است . و فرمان خداوند مىتواند واجب يا مستحب باشد . بنابراين پذيرفته است كه [ گفته شود ] آدم عليه السّلام با امر استحبابى به ترك خوردن از آن درخت مأمور شده باشد . و با ترك اين فرمان امرى مستحب را انجام نداده و فاعل قبحى نشده است . همچنين ممكن است كه ترك‌كنندهء يك مستحب همچون تارك يك واجب ، « عاصى » ناميده شود . و ناميدن كسى كه با فرمانى واجب يا مستحب مخالفت ورزد به عنوان ( عاصى / نافرمان ) امرى روشن و رايج است . به‌همين‌جهت گفته مىشود « به فلانى دستور دادم تا فلان كار خوب را انجام دهد اما او با اين دستور نافرمانى ( عصيان ) و مخالفت كرد » و اگرچه آن دستور واجب نباشد [ بازهم چنين تعبيرى به كار مىرود ] . و در شرح فغوى مىگوييم : « غوى » به معنى ( خاب / به مقصود نرسيد ) مىباشد . زيرا مىدانيم اگر او ، آن فرمان مستحب را انجام مىداد و خوردن آن گياه را ترك مىكرد ، سزاوار ثوابى عظيم

--> ( 1 ) - طه ( 20 ) آيهء 121 . آدم پروردگارش را نافرمانى كرد و گمراه شد .